Ενοχές ..

is

 

 

 

«Γιατί νιώθω συνέχεια ενοχές?»
Τρόποι και χειρισμοί αντιμετώπισης.
Δεν είναι το καλό, αλλά το κακό που προκαλεί την ενοχή.
Jacques Lacan, 1901-1981, Γάλλος ψυχίατρος

Η ενοχή είναι το συναίσθημα που προκύπτει όταν :
1) Οι πράξεις μας, οι σκέψεις μας, οι επιθυμίες μας δεν συμφωνούν με τις ηθικές μας αρχές και αξίες..ή αλλιώς με τα ‘’πιστεύω ‘’ μας.
2)Νιώθουμε πως είμαστε η αιτία να αισθανθεί κάποιος άσχημα ή να πάθει κακό. Και για τις δύο περιπτώσεις ισχύει ότι δεν συγχωρούμε τον εαυτό μας.
Σε πολλές περιπτώσεις οι ενοχές μας θα μπορούσαν να χουν λειτουργικό χαρακτήρα .Για παράδειγμα, να βελτιώσουμε την συμπεριφορά μας ή να προλάβουμε ορισμένες δυσάρεστες συμπεριφορές είτε δικές μας είτε των άλλων.
Τότε , όμως, μιλάμε για την παραγωγική –λειτουργική ενοχή.
Τι συμβαίνει ,όμως στις περιπτώσεις που νιώθω γενικώς ενοχές? Για τις σοβαρές καταστάσεις αλλά και για τις πλέον ασήμαντες καταστάσεις που βιώνω?
Ποιες είναι οι βασανιστικές πράξεις και σκέψεις των ενοχικών ανθρώπων?
1) Ζουν κάνοντας απαισιόδοξα σενάρια με υποθέσεις μελλοντικής πορείας που θα χουν δυσμενές τέλος με αποκλειστικό αίτιο τους ίδιους.
2) Νιώθουν ντροπή για τον εαυτό τους
3) Δεν πιστεύουν ότι είναι ικανοί.
4) Πιστεύουν ότι στην τελική είναι ανήθικοι, χωρίς αξιοπρέπεια
5) Νιώθουν ανησυχία, θυμό, άγχος και θλίψη
6) Νιώθουν υπαίτιοι για την δυστυχία ή την ατυχία των άλλων πάντα.
7) Πράττουν τις επιθυμίες τους ‘’κρυφά’’ για μην φανούν στους άλλους .
8) Κατακρίνουν τον εαυτό τους και συχνά εκφράζουν επιθετικότητα στον εαυτό τους με το να τον τιμωρούν .Είτε, υποχωρώντας συνεχώς, με αποτέλεσμα, τα ανειλικρινή κακόβουλα άτομα να τους εκμεταλλεύονται , είτε προκαλώντας τους άλλους με την άσχημη συμπεριφορά τους ώστε να εισπράξουν απόρριψη .
Γιατί, όμως, νιώθουν τόσες τύψεις και αδικαιολόγητα τις περισσότερες φορές?
Οι αιτίες βρίσκονται στην έντονη κριτική από τους γονείς ,τα αδέλφια .Είτε μπορεί να προκύπτει από κάποιο τραυματικό γεγονός που έχουν βιώσει στο παρελθόν.
Το σίγουρο είναι ,πάντως, ότι τα ενοχικά άτομα είναι άνθρωποι με χαμηλή αυτοπεποίθηση.
Είναι άτομα που συνήθως δεν νιώθουν ότι αξίζουν όσο αξίζουν και οι άλλοι.
Η λογική των ενοχικών ‘’νικιέται’’ από την πληθώρα των συναισθημάτων τους.
Ο ενοχικός τύπος δυσκολεύεται να πάρει αποφάσεις. Δυσκολεύεται ,επίσης, να ξεκαθαρίσει τις αξίες του, το ‘’δίκαιο’’ από το ‘’άδικο’’. Αγνοούν τι σημαίνει ‘’ισότητα’’? Παρουσιάζουν ανιδεότητα για το πώς μπαίνουν τα όρια στις σχέσεις.
Ας αναλογιστούμε πόσο ζημιά κάνουμε στον εαυτό μας..Ουσιαστικά, βάζουμε τον εαυτό μας στην ‘’ηλεκτρική καρέκλα’’ επειδή δεν είμαστε παντοδύναμοι.
Χωρίς να αναλογίστουμε ..Ποιός είναι ο Παντοδύναμος????
Οι ενοχές μας κάνουν λιγότερο ή και καθόλου παραγωγικούς με τα άτομα που αγαπάμε. Ακόμα κι αν γινόμαστε υπερβολικά υποχωρητικοί λόγω των ενοχών μας αδυνατούμε να προσφέρουμε με αγάπη. Προσφέρουμε από φόβο.
• Τον φόβο ότι μπορεί να μας απορρίψουν και να μην καταφέρουμε τίποτα σε αυτήν την ζωή..
• Τον φόβο ότι μπορεί να χάσουμε κάποιον ή κάτι..
• Τον φόβο ότι δεν αξίζουμε να αγαπηθούμε και θα μείνουμε μόνοι μας σε αυτήν την ζωή…
Αν αναλογιστούμε γιατί νιώθουμε ενοχές σε οποιοδήποτε θέμα τότε θα παρατηρήσουμε ότι τελικά κρύβεται τουλάχιστον ένας τους παραπάνω φόβους..
Και φυσικά ..ελκύουμε πάντα αυτό που εκπέμπουμε!
Την μοίρα μας εμείς οι ίδιοι την κατασκευάζουμε..
Οι ενοχές έχουν συνέπειες σε μας και στους γύρω μας:
• Ανεπάρκεια σε οποιοδήποτε ρόλο μας σε αυτήν την ζωή
• Ανικανότητα αντιμετώπισης κάθε κοινωνικής κατάστασης
• Συναισθήματα αυτο –απαξίωσης
• Πρότυπα προς αποφυγήν για τα παιδιά μας , για τους φίλους μας για τους συνεργάτες μας.
• Υποψήφια θύματα για κάθε εκμεταλλευτή άνθρωπο.
• Ευθυνοφοβία
• Πιθανή μειωμένη έκφραση κάθε είδους λογικής σκέψης
• Οργανικές –παθολογικές δυσλειτουργίες ,λ.χ , έλκος, καρδιοπάθειες κ.λ.π
• Συναισθηματικές διαταραχές με προεκτάσεις νευρώσεων στην περίπτωση που οι ενοχές γίνουν εμμονές.

Υπάρχει λύση ,όμως?
ΝΑΙ!
Και στηρίζεται σε έναν μόνο κεντρικό άξονα: Μαθαίνω να αγαπώ τον εαυτό μου..
Και θυμάμαι τα λόγια Κάποιου: ’’Αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν
Αποκαθηλώνονται οι ενοχές όταν:
• αγαπήσω τον εαυτό μου
• μάθω τις ανάγκες του
• αναγνωρίσω τις πραγματικές του υποχρεώσεις και τα αληθινά του δικαιώματα
Ας δούμε μερικούς τρόπους χειρισμού αποκαθήλωσης των ενοχών

1. Μαθαίνω να συγχωρώ τον εαυτό μου

2. Διερευνώ τον λόγο που μου δημιουργεί ενοχές και ασχολούμαι με αυτόν και όχι να ασφυκτιώ στο φάσμα των ενοχών ατελέσφορα.

3. Διερευνώ αν πράγματι υπάρχει αιτία που χρειάζεται να χω ενοχές

4. Αν τελικά έχω ενοχές δεν σημαίνει και ότι πράγματι έχω φταίξει

5. Ας μοιραστούμε το πρόβλημα των ενοχών μας με κάποιον δικό μας ή με κάποιον ειδικό ..ίσως να μην είναι έτσι οι καταστάσεις τελικά.

6. Ακολουθώ τον κανόνα :ΚΑΝΩ ΠΑΝΤΑ Ο,ΤΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΜΠΟΡΩ

7. Ας ξεκινήσω να λέω ‘’ΟΧΙ’’..σε κάποιες στιγμές στην ζωή μου. Αδύνατον να μπορώ τα πάντα και κάθε στιγμή!

8. Φροντίζω τον εαυτό μου

9. Υιοθετώ τον κανόνα: «Τα λάθη μας οδηγούν στο επιθυμητό γιατί μαθαίνουμε μέσα από αυτά»

10. Υιοθετώ τον κανόνα: « Ό,τι έγινε ,,έγινε στην παιδική μου ηλικία μου. Εξελίσσομαι με τα χρόνια..»

11. Ας είμαστε πιο προσεκτικοί στις ευθύνες που αναλαμβάνουμε. Τις περισσότερες φορές αναλαμβάνουμε ευθύνες που δεν είναι δικές μας

12. Αποτρέπω τον οποιοδήποτε να μου καλλιεργεί συναισθήματα ενοχών

13. Απαρνούμαστε οποιαδήποτε πεποίθηση μας λέει ότι μπορούμε τα πάντα και μπορούμε και να επηρεάσουμε τα πάντα. Τέλος στην ιδέα της παντοδυναμίας.

14. «Η επιτυχία μόνο δεν μας κάνει καλύτερους. Η αποτυχία μας κάνει όμως αρκετές φορές γιατί μαθαίνουμε μέσα από αυτήν»

15. Ας ελέγχουμε τι είδους μνήμη έχουμε: Μήπως έχουμε επιλεκτική των αρνητικών μόνο δεδομένων????

16. Κάνουμε ένα ‘’φρεσκάρισμα ‘’ του άξονα των αξιών ΜΑΣ ..είναι δικές μας αξίες ή κάποιων άλλων και με κριτήριο του δικού τους άξονα νιώθω ενοχές?

17. Κάνουμε και ένα ‘’φρεσκάρισμα των ‘’θέλω ‘’ μας: Μήπως τελικά δεν ικανοποιήσαμε τα ‘’θέλω ‘’μας και πάλι νιώθουμε ενοχές άδικα???

18. Όταν νιώθω πολλές ενοχές ,ας καταγράφω τα όμορφα στοιχεία του εαυτού μου. Μήπως δεν μου αξίζει να στεναχωριέμαι λοιπόν??

19. Οι ενοχές στηρίζονται σε φόβους όπως είπαμε..Ας κάνω πράξεις αγάπης…έτσι διαλύονται οι ενοχές .

20. Βασική προυπόθεση: Να θέλω να αλλάξω!

Σημείωση : «Τα άρθρα που φιλοξενεί η σελίδα έχουν πληροφοριακό χαρακτήρα.
Απαραίτητη η συμβουλή γιατρού όταν απαιτείται.
Η χρήση όσων αναφέρονται είναι αποκλειστικά και μόνον δική σας ευθύνη.»
Νίκη Χατζηχαλεπλή
Κοινωνική Λειτουργός και παιδαγωγός

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: