«Η ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ» ή «ΝΥΦΗ» ΤΟΥ ΝΤΑΝΤΕ ΓΚΑΜΠΡΙΕΛ ΡΟΣΕΤΙ

Rossetti, Dante Gabriel; The Beloved ('The Bride'); Tate; http://www.artuk.org/artworks/the-beloved-the-bride-201562

Rossetti, Dante Gabriel; The Beloved (‘The Bride’); Tate; http://www.artuk.org/artworks/the-beloved-the-bride-201562

 

«Ο Αγαπημένος μου είναι δικός μου και εγώ δική του» (2:16) «Αφήστε τον να με φιλήσει με τα φιλιά του στόματός του γιατί η αγάπη του είναι καλύτερη από το κρασί» (1:2) Αυτοί οι στίχοι από το Άσμα Ασμάτων του Σολωμόντα και από τον Ψαλμό 45 παρατίθενται στο πλαίσιο του πίνακα που φυλάσσεται στην Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης Τέιτ του Λονδίνου τον οποίον παρήγγειλε στον Ροσέτι ο Τζόρτζ Ρέι για 300 στερλίνες το 1865.

Αρχικά ο ζωγράφος ήθελε να απεικονίσει την Βεατρίκη, αλλά προτίμησε ένα βιβλικό θέμα.

Το μοντέλο που πόζαρε ήταν η Μαρί Φορντ και στα δεξιά του έργου ανάμεσα στις άλλες γυναίκες αναγνωρίζουμε την Κεόμι, μία τσιγγάνα που αγαπούσε ο φίλος του ζωγράφος Φρέντερικ Σάντις.

Λίγα λόγια για να γνωρίσουμε τον ζωγράφο. Ο Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1828. Ήταν γιος του Ιταλού μετανάστη και ποιητή Γκάμπριελ Ροσέτι.

Το Dante ήταν προσωπική προσθήκη στο όνομά του που το συσχέτιζε λογοτεχνικά με το όνομα του ποιητή Δάντη. Έτσι η ποίηση λειτουργούσε μέσα του ως έμπνευση για την ζωγραφική και η ζωγραφική αντιστρόφως ως έμπνευση για την ποίηση.

Είχε έναν αδελφό, τον Ουίλιαμ Μάικλ, και δύο αδελφές την Μαρία, που θα γίνει αγγλικανική καλόγρια, και την Κριστίνα, που θα ασχοληθεί με επιτυχία με την ποίηση.

Οι «ευαίσθητοι» εξπρεσιονιστικοί πίνακές του που οδηγούν σε ποιητική συγκίνηση και δείχνουν έναν έντονο (αλλά λεπτό) ερωτισμό-αισθησιασμό, δεν συγχωρούνταν εύκολα από την συντηρητική Αγγλία. Αν και μοναχικός δημιουργός, ήταν οραματιστής και επαναστάτης.

Από μικρός ήταν παθιασμένος με την ζωγραφική και τη λογοτεχνία επηρεασμένος από τον πατέρα του. Μελέτησε τον Δάντη, τον Πόε και τον Μπλέικ που θα καθορίσουν τις μετέπειτες εμπειρίες του.

Ήταν αντίθετος στον στείρο ακαδημαισμό και στον πνιγηρό κλασσικισμό και συνοδοιπόρος του ονείρου, της συγκίνησης και του υποβλητικού ρομαντισμού καθώς και του υποβλητικού συμβολισμού.

Πιστεύοντας σ αυτά και για να τα προβάλει, δημιούργησε το 1848 την «ΠΡΟΡΑΦΑΗΛΙΤΙΚΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ» μαζί με τους συνσπουδαστές του στην Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών Χόλμαν Χαντ και Έβερετ Μιλέ.

Σε αυτό του το έργο εικάζεται ότι είχε επηρεαστεί από έναν αμφιλεγόμενο πίνακα του Εντουάρντ Μανέ με τίτλο «ΟΛΥΜΠΙΑ» Ο Ροσέτι έκανε μία επίσκεψη στον Μανέ, ενώ εργαζόνταν στο έργο «Η ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ» και ο πίνακας επίσης οφείλει πολλά στα έργα του Τιτσιάνο.

Ο Ροσέτι ζωγράφισε την νύφη με ένα κάλυμμα για το κεφάλι το οποίο είναι σαφώς αναγνωρισμένο ως περουβιανό και με ένα ιαπωνικό φόρεμα.

Και πάλι αυτή η αφθονία του εξωτικού υφάσματος πλαισιώνει το πρόσωπο της νύφης κυριαρχώντας στο κέντρο του καμβά με τα δυτικο-ευρωπαικά χαρακτηριστικά του.

Ο Ροσέτι τελείωσε φαινομενικά αυτή την ελαιογραφία το 1866, αλλά συνέχισε να κάνει αλλαγές σε αυτή καθ΄όλη την ζωή του.

Στο κέντρο του πίνακα η πρωταγωνίστρια, ή νύφη, περιβάλλεται από τεσσερις συνοδούς, που τοποθετούνται συμμετρικά σαν λουλούδια σε μία ανθοδέσμη ή σαν πολύτιμες πέτρες πάνω σε ένα κόσμημα.

Πρόκειται για τέσσερις παρθένες παράνυφους και έναν Αφρικανό υπηρέτη.

Η περίπλοκη και λεπτοδουλεμένη πιάστρα για τα μαλλιά δείχνει πόσο πολύ πρόσεχε ο Ροσέτι τις δημιουργίες της αρτ νουβό.

Το κόκκινο και το χρυσό του στολιδιού ξεχωρίζουν πάνω στα καστανά μαλλιά και πάνω στην πράσινη καλύπτρα.

Το φως πέφτει ενιαίο και έντονο πάνω στο πρόσωπο του κοριτσιού και τονίζει τη λευκότητα της επιδερμίδας του. Όπως σε όλες σχεδόν τις συνθέσεις αυτής της δεκαετίας, η κοπέλα κοιτάζει ευθέως τον θεατή, με βλέμμα αισθησιακό και ταυτόχρονα μελαγχολικό.

Ο Ροσέτι αγαπούσε πολύ τα λουλούδια και τα απεικόνιζε σε όλα σχεδόν τα έργα του, χρησιμοποιώντας τα τόσο για την συμβολική σημασία τους όσο και για την διακοσμητική αξία τους.

Ειδικότερα ο κρίνος σύμβολο αγνότητας συναντάται σε πολλά έργα του με μεσαιωνικά θέματα. Ο καλλιτέχνης τα ζωγραφίζει με αξιοπρόσεκτο ρεαλισμό και με μία πολύ ξεχωριστή ευαισθησία για την οποία ο Ράσκιν εξέφρασε πολλές φορές τον θαυμασμό του.

Και από αυτή την λεπτομέρεια γίνεται αντιληπτή η εξαιρετική ικανότητα του Ροσέτι να ζωγραφίζει άνθη.

Οι αποχρώσεις είναι καθαρές και φωτεινές με λίγα απλά σβησίματα του λευκού, του κίτρινου και του ροζ.

Το σχέδιο είναι πολύ ακριβές και μαρτυρεί ότι ο καλλιτέχνης είχε φτάσει στην πλήρη καλλιτεχνική ωριμότητά του. Τα αγαπημένα του μοντέλα ήταν η σύζυγός του Ελίζαμπεθ Σίνταλ, ζωγράφος και ποιήτρια και η ίδια, Φάνι Κόρνφορθ, η Αλέξα Γουάιλντινγκ και η Τζένιν Μπέρντεν, σύζυγος του Γουίλιαμ Μόρις.

Το 1870 ο Ροσέτι εξέδωσε τα Ποιήματα, τη συλλογή των ποιητικών του έργων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχε θάψει μαζί με την σύζυγό του, Ελίζαμπεθ, και τα είχε ξεθάψει μαζί με την σορό.

Το 1881 τυπώθηκε μία νέα έκδοση των Ποιημάτων του και ένας νέος τόμος με ποιήματα με τίτλο Μπαλάντες και Σονέτα.

Στις 4 Φεβρουαρίου 1882 πήγε με έναν φίλο του του τον Τόμας Χολ Κέιν στο Μπερτσινγκτον-ον-Σι, κοντά στο Κεντ, όπου πέθανε ανήμερα το Πάσχα, στις 9 Απριλίου, αφήνονοντας παρακαθήκη στις επόμενες γενιές ένα πλούσιο έργο και εμάς να αναρωτιόμαστε ποιο από τα δύο είχε την πρωταρχική θέση αλήθεια στην καρδιά του η ζωγραφική ή ποίηση;

Διέπρεψε και στα δύο ταυτόχρονα και ευτυχώς για εμάς που έφτασε μέχρι το βλέμμα μας το θεσπέσιο έργο του δια μέσου των αιώνων.

Να κλείσουμε αυτό το ταξίδι μας στα λιβάδια της τέχνης με την ευχή να έχουμε μία Γόνιμη, Ευτυχισμένη Άνοιξη γεμάτη Ελπίδα και Φως!

Ανθή Κοκκίνου

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: