Μύρισε Καλοκαίρι..και φιδάκια

unnamed

 

Επειδή τώρα τελευταία έχω βρεθεί σε συζητήσεις που αφορούν τα φίδια και γίνεται μεγάλος ντόρος θα σας παρουσιάσω μια συζήτηση που είχαμε για τα φίδια με τον  Ηλία Στραχίνη, μέλος της Ελληνικής Ερπετολογικής Εταιρείας και διαχειριστής της ιστοσελίδας herpetofauna.gr,

Τα φίδια λοιπόν πρόκειται απλά για ζώα, πολύ σημαντικά όμως για την ισορροπία του οικοσυστήματος και κατ’ επέκταση την υγεία και το όφελος του ανθρώπου. Είναι τα μοναδικά ζώα που ελέγχουν τόσο αποτελεσματικά τους πληθυσμούς των τρωκτικών, προστατεύοντας έτσι τους αγρούς, τις καλλιέργειες και τις κατοικίες, αλλά και την υγεία μας από διάδοση ασθενειών. Σε μικρή ηλικία καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες εντόμων που σε μεγάλους αριθμούς γίνονται βλαβερά για τις καλλιέργειες. Παράλληλα, το δηλητήριο κάποιων ειδών χρησιμοποιείται στην ιατρική για την σωτηρία του ανθρώπου από ασθένειες. Τέλος, τα ίδια αποτελούν τροφή για σπάνια θηλαστικά και πτηνά, συμβάλλοντας έτσι και στην βιοποικιλότητα του περιβάλλοντος.

 

Εδώ θα ήθελα να επισημάνω πως όλα τα ερπετά και αμφίβια της χώρας μας προστατεύονται αυστηρά από ευρωπαϊκούς νόμους και οδηγίες, λόγω της σημαντικότητάς τους και της απειλής που δέχονται σήμερα. Όσο για το αν αποτελεί θανάσιμο εχθρό του ανθρώπου, ειδικά για τα φίδια της χώρας μας, ούτε κατά διάνοια, αφού το ετήσιο ποσοστό θνησιμότητας από δήγματα στην Ελλάδα σήμερα αγγίζει το 0%.Στην ελληνική επικράτεια μπορεί να συναντήσει κανείς 7 δηλητηριώδη φίδια. Από αυτά, τα 5 μπορούν να θεωρηθούν επικίνδυνα για τον άνθρωπο καθότι τα υπόλοιπα 2 έχουν ασθενές δηλητήριο που δεν μπορεί να μας θέσει σε κίνδυνο και η θέση των δοντιών που το εκχέουν είναι σε μη αποτελεσματική θέση στο στόμα τους, εάν μας δαγκώσουν.

 

Τα 5 λοιπόν επικίνδυνα φίδια είναι όλα τους είδη Οχιάς. Η κοινή Οχιά (Vipera ammodytes) απαντά σχεδόν σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα αλλά και σε αρκετά νησιά. Η Οθωμανική Οχιά (Montivipera xanthina) απαντά ΝΑ της Θράκης και σε νησιά όπως η Σαμοθράκη, Λέσβος, \Χίος, Σάμος και κάποια νησιά των Δωδεκανήσων.

 

Η ενδημική Οχιά της Μήλου (Macrovipera schweizeri) που απαντά μόνο σε Μήλο, Κίμωλο, Πολύαιγο και Σίφνο. Ο Αστρίτης (Vipera berus) που συναντιέται μόνο σε βουνά των συνόρων μας με Σκόπια και Βουλγαρία, σε υψόμετρα άνω των 1400 μέτρων και όχι σε άλλες περιοχές όπως λανθασμένα πιστεύεται (σύγχυση ειδών και ονομασιών) και τέλος η Νανόχεντρα (Vipera ursinii) με το ασθενές δηλητήριο, που απαντά μόνο σε συγκεκριμένα βουνά της Πίνδου σε πολύ μεγάλα επίσης υψόμετρα.

Τα υπόλοιπα δύο δηλητηριώδη, ακίνδυνα δε, φίδια της χώρας μας είναι το Αγιόφιδο (Telescopus fallax) και ο Σαπίτης (Malpolon insignitus).

Όλα τα φίδια για να δαγκώσουν θα πρέπει να πιαστούν, να πατηθούν ή γενικώς να νιώσουν ότι απειλούνται σοβαρά, όπως για παράδειγμα αν πατήσουμε ακριβώς δίπλα τους. Κανένα φίδι δεν επιτίθεται σε καμία άλλη περίπτωση. Για την ακρίβεια κανένα φίδι δεν επιτίθεται στον άνθρωπο γενικώς, μόνο αμύνεται. Οι Οχιές είναι σχετικά αργά φίδια και για το λόγο αυτό αν μας αντιληφθούν συνήθως μένουν ακίνητες, προσπαθώντας να μην γίνουν αντιληπτές και να αποφύγουν τον κίνδυνο. Αν νιώσουν ότι έγιναν αντιληπτές ή προσπαθούν να τραπούν σε φυγή ή αν δεν προλάβουν κουλουριάζονται σε στάση άμυνας, «σφυρίζοντας» και προειδοποιώντας. Το μόνο που χρειάζονται είναι ένα περιθώριο χρόνου και απόστασης από εμάς, για να τραπούν σε φυγή και να κρυφτούν.

Σε περίπτωση δαγκώματος από δηλητηριώδες φίδι και εφόσον έχει προκληθεί έγχυση δηλητηρίου από αυτό σε εμάς (κατά την πλειοψηφία των πιθανοτήτων το φίδι δεν διοχετεύει δηλητήριο κατά το δάγκωμα αλλά δαγκώνει προειδοποιητικά), δεν χρειάζεται να κάνουμε πολλά πράγματα.

Πάνω απ’ όλα χρειάζεται ψυχραιμία και όχι πανικός.

Ο χρόνος είναι με το μέρος μας ώστε να μεταφερθούμε με ασφάλεια σε ένα νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες, οπουδήποτε κι αν βρισκόμαστε.

Έχουμε αρκετές ώρες μπροστά μας για να το κάνουμε αυτό καθώς οι Οχιές τις χώρας μας έχουν σχετικά ασθενές δηλητήριο σε σχέση με δηλητηριώδη φίδια τροπικών χωρών.

Έτσι λοιπόν, δεν σκίζουμε το δέρμα, δεν ρουφάμε το δηλητήριο, δεν σφίγγουμε το δαγκωμένο μέλος μας και γενικώς δεν κάνουμε καμία ενέργεια, πέρα από την μεταφορά του ασθενούς σε ένα νοσοκομείο, όπου θα του υποβληθεί σχετική ιατρική αγωγή. Όλες οι παραπάνω τεχνικές είναι ξεπερασμένες και θέτουν την υγεία μας σε κίνδυνο!

Δεν υπάρχει κανένα εμβόλιο που θα μπορούσε να μας προστατεύει από δήγματα φιδιών.

Υπάρχει αντιοφικός ορός που μπορεί να χορηγηθεί σε κρίσιμες περιπτώσεις και μόνο υπό την κρίση των γιατρών, καθώς ο ορός αυτός μπορεί να αποβεί πιο επικίνδυνος και από το ίδιο το δηλητήριο!

Σήμερα σε γενικές γραμμές δεν χρησιμοποιείται αντιοφικός ορός και αντίδοτα για δήγματα από εντόπια φίδια, αλλά ακολουθείται αγωγή με χορήγηση αδρεναλίνης και αντιβιοτικού ορού και τα συμπτώματα υποχωρούν μετά την κατάλληλη αγωγή.

Στην χώρα μας, σύμφωνα με κρατικές στατιστικές, πολλές είναι οι περιπτώσεις δηγμάτων δηλητηριωδών φιδιών ετησίως και είναι όλες τους πλήρως ιάσιμες.

Έτσι λοιπόν εάν δείτε ένα φιδάκι μην φέρετε την καταστροφή του κόσμου!!

 

Σαλτζίδης  Αστέριος

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: