Βότανα: Συλλογή και ξήρανση βοτάνων.

unnamed (1)unnamed

 

Τα χημικά συστατικά και συνεπώς και οι θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων μπορεί να επηρεαστούν από το πότε ακριβώς συλλέγονται.

Συλλέξτε τα βότανα μία ξηρή ημέρα, όταν βρίσκονται στο αποκορύφωμα της ωριμότητας τους και η συγκέντρωση των ενεργών συστατικών είναι στο μέγιστο της.

Ξηράνετέ τα γρήγορα, μακριά από το φως του ήλιου, για να διατηρήσετε τα αρωματικά συστατικά και να προλάβετε την οξείδωση.

Για να εξασφαλίσετε την καλή κυκλοφορία του αέρα, αφήστε τα σε ένα ξηρό, ευάερο, θερμό μέρος.

Ένα αεριζόμενο ντουλάπι με ανοιχτή την πόρτα είναι ιδανικό, το ίδιο και ένα ηλιόλουστο δωμάτιο.

Επίσης κατάλληλο μπορεί να είναι ένα σπιτάκι του κήπου, χωρίς υγρασία, με ανοιχτό παράθυρο για την κυκλοφορία του αέρα.

Είναι δυνατό να ξηράνετέ τελείως τα βότανα μέσα σε έξη ημέρες, όσο περισσότερο χρόνο παίρνει η ξήρανση τόσο πιο πιθανό είναι να αλλοιωθεί το χρώμα των φυτών και να χάσουν τη γεύση τους.

Κρατήστε το δωμάτιο ξήρανσης σε θερμοκρασία μεταξύ 20-31° C .

Όταν αποξηραθούν τα βότανα, αποθηκεύστε τα σε ξηρά σκουρόχρωμα γυάλινα ή πήλινα σκεύη με αεροστεγές σκέπασμα, μακριά από το απευθείας φως του ήλιου.

Αν αποθηκευτούν ενώ είναι ακόμα υγρά, τα βότανα θα μουχλιάσουν.

Στα αποξηραμένα βότανα πρέπει να βάζετε ετικέτες με το όνομα του φυτού και την ποικιλία, την προέλευση του και την ημερομηνία συλλογής και αποθήκευσης: τα περισσότερα κρατάνε 16-18 μήνες.

Άνθη

Συλλέξτε τα αφού εξατμιστεί η πρωινή δροσούλα, όταν είναι τελείως ανοιχτά μεταχειριστείτε τα προσεκτικά, γιατί καταστρέφονται εύκολα.

Κόψτε τα άνθη από τους βλαστούς και ξηράνετέ τα ολόκληρα σε δίσκους.

Για τα μικρά άνθη, όπως της λεβάντας κάντε όπως για τους σπόρους μαζέψτε τα πριν μαραθούν τελείως τα άνθη.

Αν ο βλαστός είναι μεγάλος ή σαρκώδης, όπως ο φλώμος, απομακρύνετε τα άνθη ένα-ένα και ξηράνετέ τα ξεχωριστά.

1: Απομακρύνετε τις βρωμιές, το χώμα και τα έντομα.

Απλώστε τα άνθη να ξεραθούν σε δίσκο καλυμμένο με χαρτί ή εφημερίδα.

2: Όταν αποξηρανθούν, αποθηκεύστε τα ολόκληρα σε ένα σκούρο, αεροστεγές δοχείο.

Σε άνθη όπως οι κατηφέδες , αφαιρέστε τα αποξηραμένα πέταλα και αποθηκεύστε τα ξεχωριστά, απορρίπτοντας το κεντρικό τμήμα του άνθους.

Επίγεια τμήματα και φύλλα.

Τα μεγάλα φύλλα ,όπως στο άρκτιο, συλλέξτε τα και αποξηράνετε τα ξεχωριστά τα μικρότερα φύλλα, όπως του μελισσόχορτου είναι καλύτερο να τα συλλέγετε μαζί με το βλαστό.

Συλλέξτε τα φύλλα των φυλλοβόλων φυτών ακριβώς πριν την άνθιση και των αειθαλών, όπως του δενδρολίβανου, καθ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Αν χρησιμοποιείτε όλα τα επίγεια τμήματα, συλλέξτε τα στη μέση της περιόδου της άνθισης, παίρνοντας έτσι ένα μίγμα φύλλων, βλαστού, ανθών και σπόρων.

1: Δέστε σε μικρά ματσάκια, 8-12 περίπου βλαστούς μαζί, ανάλογα με το μέγεθος, κρεμάστε τους ανάποδα και αφήστε να ξεραθούν.

2: Όταν τα φύλλα γίνουν εύθρυπτα, αλλά όχι τόσο ξερά που να γίνονται σκόνη, αφαιρέστε τα από το βλαστό τρίβοντας πάνω από ένα χαρτί και απορρίψτε τα μεγαλύτερα κομμάτια.

Αν πρόκειται να χρησιμοποιήσετε όλα τα επίγεια τμήματα, θρυμματίστε τα όλα μαζί.

3: Μεταφέρετε τα αποξηραμένα βότανα από το χαρτί, χύνοντας ή με ένα κουτάλι, σε αεροστεγές δοχείο για την αποθήκευση.

Σπόροι

Συλλέξτε ολόκληρους τους καρπούς με τους σπόρους μαζί με 15-25 cm βλαστού όταν οι σπόροι έχουν σχεδόν ωριμάσει, πριν όμως διασκορπιστούν οι περισσότεροι από τον αέρα ή φαγωθούν από τα πουλιά.

Κρεμάστε τα ματσάκια ανάποδα πάνω από ένα δίσκο στρωμένο με χαρτί ή μία χαρτοσακούλα μακριά από το άμεσο φως του ηλίου οι σπόροι θα πέσουν όταν ωριμάσουν.

Ρίζες

Συλλέξτε τις περισσότερες ρίζες το φθινόπωρο, όταν τα επίγεια τμήματα του φυτού έχουν μαραθεί και πριν η γη γίνει πολύ σκληρή και κάνει το σκάψιμο δύσκολο.

Εξαίρεση αποτελεί η πικραλίδα, που οι ρίζες της πρέπει να συλλέγονται την άνοιξη.

Μερικές ρίζες απορροφούν υγρασία από τον αέρα και γίνονται μαλακές, οπότε πρέπει να τις πετάξετε.

1: Πλύνετε τις ρίζες καλά για να φύγουν το χώμα και οι βρώμες.

Κόψτε τις μεγάλες ρίζες σε μικρά κομματάκια όταν είναι ακόμα νωπές, γιατί μπορεί να είναι δύσκολο να το κάνετε αυτό όταν ξεραθούν

2: Απλώστε τα κομμάτια της ρίζας σε δίσκο στρωμένο με χαρτί και αφήστε τα 2-3 ώρες (4-6 ώρες τις μεγάλες ρίζες) σε δροσερό, ξηρό περιβάλλον (ή σε ξη-ραντήρα χαμηλής Θερμοκρασίας).

Μεταφέρετε τις σε αεριζόμενο ντουλάπι ή σε ένα ζεστό, ηλιόλουστο δωμάτιο για να ολοκληρωθεί η αποξήρανση.

Όπος(χυμός φυτού) και ρητίνη.

Συλλέξτε τον οπό (το χυμό του φυτού) από τα δένδρα όταν ρέει κάνοντας μία βαθιά τομή στο φλοιό ή ανοίγοντας μία τρύπα και μαζεύοντας τον οπό σε ένα δοχείο δεμένο στο δένδρο.

Μερικές φορές χρειάζεται αρκετά μεγάλο δοχείο ή κουβάς: από τη σημύδα, για παράδειγμα, μπορεί να μαζευτεί μεγάλη ποσότητα οπού μέσα σε μία νύχτα, ορισμένες εποχές του χρόνου.

Από τα φυτά με γαλακτώδη χυμό, όπως ο ζωχός και το χελιδόνιο βγάλτε τον οπό πιέζοντας πάνω από μία γαβάθα.

Ο οπός πολλών φυτών είναι καυστικός, έτσι είναι καλό να φοράτε προστατευτικά γάντια.

1: Για την αλόη, σχίστε προσεκτικά κατά μήκος στη μέση του φύλλου και τραβήξτε προς τα πίσω τα άκρα.

2: Χρησιμοποιώντας την πλατιά μεριά του μαχαιριού, ξύστε τη γέλη από το φύλλο.

Σαρκώδεις καρποί.

Συλλέξτε τις ράγες και άλλους σαρκώδεις καρπούς, μόλις ωριμάσουν, πριν μαλακώσουν πολύ και δεν μπορεί να γίνει καλά η αποξήρανση.

Απλώστε τα να αποξηρανθούν σε δίσκους.

Είναι καλό να τα γυρνάτε συχνά ώστε η αποξήρανση να γίνει ομοιόμορφα.

Πετάξτε τους καρπούς που έχουν έστω και ελάχιστη μούχλα.

Φλοιός

Συλλέξτε τον το καλοκαίρι όταν ρέει ο οπός ώστε να ελαχιστοποιήσετε την βλάβη που προκαλείται στο φυτό.

Ποτέ να μην αφαιρείτε όλο το φλοιό -ούτε μία λωρίδα φλοιού σε όλη την περίμετρο του κορμού- εκτός αν επιθυμείτε να θυσιάσετε το φυτό χάριν της βοτανοθεραπείας.

Τινάξτε ή σκουπίστε το φλοιό για να αφαιρέσετε τα βρύα ή τα έντομα: αποφύγετε να τον μουσκέψετε τελείως στο νερό.

Σπάστε τον σε βολικά κομμάτια (τετράγωνα των 2-5 cm), απλώστε τον σε δίσκους και αφήστε τον να ξεραθεί.

Βολβοί

Συλλέξτε τους αφού μαραθούν τα επίγεια τμήματα.

Μαζέψτε τους βολβούς του σκόρδου γρήγορα, γιατί τείνουν να βυθίζονται πιο βαθιά αφού μαραθούν τα φύλλα και μετά είναι δύσκολο να βρεθούν.

 

Πατσής  Δημήτρης

 

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: