Επιφυλάξεις για την συμφωνία με την Τουρκία εκφράζουν οι 28 ΥΠΕΣ

Βρυξέλλες, Βέλγιο

Έντονες επιφυλάξεις εξέφρασαν την Πέμπτη οι υπουργοί Εσωτερικών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως για την άρση των προϋποθέσεων όσον αφορά την έκδοση βίζας για τους υπηκόους της Τουρκίας που επιθυμούν να ταξιδεύουν στο χώρο Σένγκεν από το καλοκαίρι, ένα στοιχείο-κλειδί του σχεδίου συμφωνίας ανάμεσα στις Βρυξέλλες και την Άγκυρα για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης.

Το κείμενο στο οποίο οι ηγέτες της ΕΕ και της Τουρκίας συμφώνησαν επί της αρχής στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Δευτέρας προβλέπει ότι η Άγκυρα θα εμποδίζει τους πρόσφυγες και τους μετανάστες να αναχωρούν από τις τουρκικές ακτές προς την Ευρώπη, με αντάλλαγμα το διπλασιασμό της ευρωπαϊκής οικονομικής βοήθειας για τους πρόσφυγες που ζουν στην τουρκική επικράτεια, την άρση της υποχρέωσης των Τούρκων να παίρνουν βίζα για να επισκέπτονται την ΕΕ, καθώς και την επιτάχυνση των εδώ και καιρό αποτελματωμένων ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας.

Ωστόσο, για τους υπουργούς Εσωτερικών υπάρχουν ακόμη πολλές «λεπτομέρειες» να αποσαφηνιστούν.

Οι 28 ευρωπαίοι ηγέτες άφησαν τις αποφάσεις για την επόμενη Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις 17 και 18 Μαρτίου. Εκεί αναμένεται να οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες της συμφωνίας, η οποία συναντά την αντίσταση ορισμένων ευρωπαϊκών κρατών, μεταξύ άλλων και για τις επιδόσεις της Τουρκίας σε ζητήματα όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα ή την ελευθερία του Τύπου.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η Τουρκία πληροί μόνο περίπου τις μισές από τις 70 και πλέον τεχνικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για τα ταξίδια χωρίς βίζα στην Ευρώπη.

«Εγείρει πολλά ερωτήματα το γεγονός ότι η Τουρκία θέτει μια εφημερίδα που επικρίνει την κυβέρνηση υπό τον έλεγχο του κράτους, και έπειτα από τρεις ημέρες παρουσιάζει μια λίστα επιθυμιών κι επιβραβεύεται με συζητήσεις σχετικά με την ταχύτερη άρση της βίζας» είπε η Αυστριακή υπουργός Εσωτερικών Γιοχάνα Μικλ-Λάιτνερ, αναφερόμενη στο γεγονός ότι η κυβέρνηση έθεσε υπό εποπτεία την εφημερίδα Zaman, και πρόσθεσε: «Διερωτώμαι αν η ΕΕ πετάει τις αξίες της στη θάλασσα».

Οι Τούρκοι «απέχουν πολύ από τις αξίες και τις αρχές της Ευρώπης», έκρινε ο υπουργός Εσωτερικών του Βελγίου Γιαν Γιαμπόν, αναφερόμενος στο γεγονός πως το σχέδιο συμφωνίας προβλέπει ταχύτερο άνοιγμα πρόσθετων κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Αναφερόμενος στο σχέδιο συμφωνίας της Δευτέρας, ο Γιαμπόν επέμεινε ότι πρέπει να δούμε «λεπτομερώς εάν είναι εφαρμόσιμα» όσα προβλέπει, την ώρα που πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις, αλλά και ο ΟΗΕ, προειδοποιούν ότι η μαζική επαναπροώθηση προσφύγων θα παραβίαζε το διεθνές δίκαιο.

Πρέπει να εξακριβωθεί η δυνατότητα εφαρμογής του σχεδίου συμφωνίας σε «νομικό, διπλωματικό, πολιτικό αλλά επίσης και ανθρώπινο επίπεδο», ανέφερε ο υπουργός Εσωτερικών του Λουξεμβούργου Ζαν Άσελμπορν.

Η Μικλ-Λάιτνερ είπε προσερχόμενη στο Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων ότι θα ασκήσει πίεση να προστεθούν στην όποια οριστική συμφωνία ρήτρες για τον τερματισμό της.

Η Αυστρία, όπως και άλλες χώρες κατά μήκος της κύριας οδού διέλευσης των προσφύγων και των μεταναστών από την Ελλάδα στη Γερμανία μέσω δυτικών Βαλκανίων, επέβαλαν μονομερώς περιορισμούς και αυστηρούς συνοριακούς ελέγχους, καθώς η ΕΕ δυσκολευόταν να διαμορφώσει κοινή πολιτική στην κρίση.

Αυτό ενέτεινε την πίεση στον χώρο Σένγκεν, που θεωρείται πλέον ότι βρίσκεται ένα βήμα πριν από την κατάργηση, ενώ βάθυνε τα χάσματα ανάμεσα σε κράτη μέλη της ΕΕ και ήδη θεωρείται πως συνέβαλε να αυξηθεί η υποστήριξη προς την ακροδεξιά στην Ευρώπη.

Βάσει του σχεδίου συμφωνίας, η Τουρκία θα προχωρά στην επανεισδοχή όλων των προσφύγων και των μεταναστών: αυτών που δεν δικαιούνται άσυλο, αλλά και όλων όσοι σώζονται στη θάλασσα, ακόμη και εκείνων που προσπαθούν να σωθούν π.χ. από τον πόλεμο στη Συρία και άρα δικαιούνται διεθνή προστασία.

Αλλά αυτή η αναγκαστική, μαζική επαναπροώθηση μεταναστών και προσφύγων στην Τουρκία μοιάζει δύσκολη στην εφαρμογή της, πολύ περισσότερο διότι πολλοί ήδη ρίσκαραν τη ζωή τους και ξόδεψαν μεγάλα χρηματικά ποσά για να φθάσουν στην Ευρώπη.

Μολαταύτα οι αξιωματούχοι της ΕΕ είναι πεπεισμένοι ότι η επανεισδοχή ορισμένων προσφύγων θα είναι αρκετή για να πείσει τους πρόσφυγες και τους μετανάστες πως δεν έχουν καμιά πιθανότητα να μείνουν στην Ευρώπη.

«Οι άνθρωποι δεν θα σταματήσουν να έρχονται από μόνοι τους, επομένως πρέπει να δείξουμε πως δεν έχει αποτέλεσμα να πληρώνεις έναν διακινητή και να έρχεσαι στην Ευρώπη παράνομα», είπε ο Κλάας Ντάικχοφ, ο υπουργός Μετανάστευσης της Ολλανδίας, η οποία ασκεί το τρέχον διάστημα την προεδρία της ΕΕ.

Οι υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ συζητούν στις Βρυξέλλες τα σχέδια για μια κοινή συνοριοφυλακή και ακτοφυλακή, που τα κράτη μέλη ελπίζουν ότι θα είναι σε θέση να αναπτύξουν για πρώτη φορά στα τέλη του καλοκαιριού στα εξωτερικά σύνορα.

Για να διευκολυνθεί η Ελλάδα, όπου έχουν καθηλωθεί δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες υπό όλο και πιο δύσκολες ανθρωπιστικές συνθήκες, η ΕΕ σχεδιάζει παράλληλα να αυξήσει τις μετεγκαταστάσεις. Ως τώρα έχουν μετεγκατασταθεί πάνω από 900 άνθρωποι. Ο αριθμός αυτός δεν μπορεί να συγκριθεί με τους 160.000 που τα κράτη μέλη έχουν συμφωνήσει να υποδεχθούν.

Επίσης υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ -κυρίως της Ιταλίας και της Ισπανίας- εμφανίστηκαν ανήσυχοι για το ενδεχόμενο, με τα σύνορα πλέον ουσιαστικά κλειστά στα δυτικά Βαλκάνια, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες να ακολουθήσουν άλλες οδούς.

Η πίεση θα αυξανόταν για την Ιταλία, επισήμαναν, εάν πρόσφυγες και μετανάστες προσπαθούσαν να φύγουν από την Ελλάδα προς άλλα ευρωπαϊκά κράτη μέσω Αλβανίας και Αδριατικής.

«Εργαζόμαστε για να το αποτρέψουμε αυτό», είπε ο υπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας Αντζελίνο Αλφάνο.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: