Κομποστοποίηση: Απλή, ανέξοδη και ευεργετική για το περιβάλλον

Compost den Ouden omzetten

Τα τελευταία χρόνια η ευαισθητοποίηση για το περιβάλλον και η απόκτηση οικολογικής συνείδησης αυξάνεται ολοένα και περισσότερο. Ένας από τους σημαντικότερους τομείς για την διάσωση του πλανήτη είναι η σωστή διαχείριση των απορριμμάτων.  Εκτός από τον διαχωρισμό και την ανακύκλωση των συσκευασιών, μεγάλη προσοχή δίνεται και στη χρήση των οργανικών οικιακών αποβλήτων. Έτσι και στη χώρα μας ο όρος κομποστοποίηση έχει αρχίσει και γίνεται ευρέως γνωστός.

Τι είναι η κομποστοποίηση

Η κομποστοποίηση είναι μια φυσική διεργασία κατά την οποία οργανικά υλικά που προέρχονται από φυτά και ζώα αποσυντίθενται κυρίως μέσω μιας αεροβικής αποσύνθεσης οργανικά απόβλητα (φρούτα, λαχανικά, φύλλα, κλαδέματα κ.α.) μετατρέπονται σε ένα πλούσιο οργανικό μίγμα που λειτουργεί ως εδαφοβελτιωτικό και λίπασμα. Αυτή η διαδικασία μπορεί να γίνει πολύ εύκολα στον κήπο με τη χρήση ενός απλού κάδου κομποστοποίησης, αλλά και από γεωργούς στα χωράφια και σε βιομηχανίες και δήμους.

Όταν συγκεντρώσουμε τα υλικά στον ειδικό κάδο το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι αν περιμένουμε να ολοκληρωθεί η λιπασματοποίηση καθώς πρόκειται για μια φυσική μετατροπή. Για να καταλάβουμε πόσο ουσιώδης είναι η αυτή η διαδικασία αρκεί να υπολογίσουμε ότι τα οργανικά οικιακά απόβλητα αποτελούν περίπου το 40-60% του συνόλου των αποβλήτων που παράγουμε. Από αυτά το 70% περίπου είναι κομποστοποιήσιμα. Κάνοντας, λοιπόν κομποστοποίηση μπορούμε να μειώσουμε το σύνολο των οικιακών αποβλήτων περίπου κατά 35%.

Το κομπόστ είναι πολύ θρεπτικό υλικό για το έδαφος. Οι ευεργετικές τους ιδιότητες βρίσκουν εφαρμογή στους κήπους, τους αγρούς και γενικά στη γεωργία με πολλούς τρόπους. Εκτός από ρυθμιστής εδάφους και εξαιρετικής ποιότητας λίπασμα, αλλά και φυσικό ζιζανιοκτόνο, το κομπόστ μπορεί να χρησιμοποιηθεί στα οικοσυστήματα για τον έλεγχο της διάβρωσης του υπεδάφους και την κάλυψη του, για την αποστράγγιση ερμάτων, για την κατασκευή υδροβιοτόπων, αλλά και για την κάλυψη χώρων υγειονομικής ταφής.

Το κόστος για έναν κάδο υπολογίζεται ανάλογα με το μέγεθος και φτάνει τα 100 ευρώ. Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότεροι δήμοι μοιράζουν κάδους κομποστοποίησης στους δημότες τους εντελώς δωρεάν μέσα από διάφορα πιλοτικά προγράμματα.

983

 

 

Μόδα ή αναγκαιότητα;

Το μεγάλο στοίχημα για τους δήμους, παγκοσμίως είναι η μείωση των απορριμμάτων. Η επίτευξη αυτού του σκοπού έχει τεράστια οφέλη για τους κατοίκους όλου του πλανήτη. Η αύξηση του πληθυσμού της γης έχει προκαλέσει αναπόφευκτα και την ιλιγγιώδη αύξηση των σκουπιδιών που σε συνάρτηση με την υπερκατανάλωση τείνουν να πνίξουν την ανθρωπότητα.

Μέσα από την απλή οργανική διεργασία της κομποστοποίησης έχουμε τη δυνατότητα να μειώσουμε την ποσότητα αποβλήτων που οδηγούνται στους χώρους υγειονομικής ταφής κατά περίπου 30%. Μείωση των σκουπιδιών στις χωματερές σημαίνει μείωση στα δημοτικά τέλη. Επιπλέον, περιορίζεται η ανάγκη για δημιουργία νέων χώρων, επομένως λιγότερη αναστάτωση στους κατοίκους των περιοχών που θα πρέπει να φιλοξενήσουν ΧΥΤΑ κοντά στα σπίτια τους.

Και μην ξεχνάμε ότι μέσα από την κομποστοποίηση δημιουργούμε λίπασμα αρίστης ποιότητας για τον κήπο και τις γλάστρες μας. Και φυσικά προστατεύουμε το περιβάλλον από το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αυτό συμβαίνει διότι όταν τα οργανικά απόβλητα καταλήγουν στους ΧΥΤΑ θάβονται και αποδομούνται κάτω από συνθήκες έλλειψης οξυγόνου, γεγονός που προκαλεί την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων μεθανίου και μονοξειδίου,  αέρια ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό την κλιματική αλλαγή με τις γνωστές για όλους καταστρεπτικές συνέπειες. Οπότε όσα λιγότερα οργανικά πετάμε τόσο περισσότερο αποτρέπουμε την παραγωγή βλαπτικών για τη Γη αερίων.

Εκτός από τα παραπάνω, η κομποστοποίηση δίνει λύση και στο μεγάλο πρόβλημα της ερημοποίησης των εδαφών. Η εντατικοποίηση της καλλιέργειας της γης, σε συνδυασμό με την καταστροφή των δασών από πυρκαγιές και την εμπορική υπερεκμετάλλευση τους, έχουν κάνει τα εδάφη πολύ φτωχά σε οργανική ύλη. Η διάβρωσή τους είναι το επόμενο βήμα πριν την τελική ερημοποίηση. Οι καλλιεργητές στην προσπάθεια τους να αντιστρέψουν το πρόβλημα καταφεύγουν στην υπερβολική χρήση λιπασμάτων που έχει πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις στα νερά, στην πανίδα και φυσικά στον άνθρωπο. Η χρήση του κομπόστ, του παράγωγου δηλαδή της κομποστοποίησης, επιστρέφει στο έδαφος τις απαραίτητες για τη γονιμότητά του οργανικές και ανόργανες ουσίες.

Πώς κάνουμε κομποστοποίηση;

Μπορεί σήμερα να φαντάζει μεγάλη υπόθεση το να κάνεις ανακύκλωση οργανικών αποβλήτων στο σπίτι, ωστόσο πρόκειται για μια διαδεδομένη πρακτική ήδη από την αρχαιότητα. Αναφορές υπάρχουν ακόμα και στη Βίβλο.

Οι βασικές αρχές της κομποστοποίησης είναι πολύ απλές, ενώ παράλληλα έχουμε σύμμαχο την τεχνολογία. Αν έχουμε κήπο τότε μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε κάποιον μεγάλο ειδικό κάδο. Για το διαμέρισμα υπάρχουν κομποστοποιητές μικρού μεγέθους οι οποίοι με την βοήθεια γεωσκόλικων και μικροοργανισμών επιταχύνουν την διαδικασία αποσύνθεσης των οργανικών υλικών.

Το πρώτο βήμα είναι η δημιουργία ενός καλού στρώματος από χονδροειδή οργανικά υλικά, όπως φύλλα, κλαδιά και άχυρα στη βάση του κάδου, ώστε να διευκολύνεται η κυκλοφορία του αέρα. Μετά προσθέτουμε ένα στρώμα από πλούσια σε άζωτο πράσινα υλικά και ακολούθως ένα στρώμα από πλούσια σε άνθρακα καφέ υλικά μέχρι να γεμίσουμε τον κάδο. Το κομπόστ έχει ανάγκη από αέρα, γι’ αυτό χρειάζεται ανακάτεμα κάθε εβδομάδα. Επίσης, χρειάζεται υγρασία, γι’ αυτό θέλει συχνό πότισμα ώστε να μοιάζει με αστράγγιστο σφουγγάρι.

Σε περίπου ένα με ενάμιση χρόνο στον πάτο και στη μέση του κάδου θα έχει σχηματιστεί το κομπόστ έτοιμο για χρήση, ενώ το υπόλοιπο μπορεί να γίνει η βάση για την επόμενη κομποστοποίηση.  Το ψιλοκόψιμο των υλικών και ο συχνός αερισμός τους μπορούν να επιταχύνουν τη διαδικασία. Επίσης, πολύ σημαντικό ρόλο παίζει η σωστή αναλογία ανθρακούχων και αζωτούχων υλικών, η οποία πρέπει να είναι 30 προς 1.

Τα οργανικά υλικά που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χωρίζονται σε πράσινα και καφέ. Τα πρώτα, πλούσια σε άζωτο είναι υλικά από κλαδέματα, φλούδια από φρούτα και λαχανικά, γρασίδι. Τα καφέ υλικά είναι συνήθως άχυρα, πριονίδια, σανό, χαρτί, κατακάθια από καφέ και τσάι, τσόφλια από αυγά, ξερά φύλλα και στάχτη από ξύλα.

Τι γίνεται στην Ελλάδα;

Σύμφωνα με νόμο του κράτους (Κ.Υ.Α. 29407/3508 Αρ. Φύλλου 1572-16/12/2002 “Μέτρα και όροι για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων”’) στη χώρα μας προβλέπεται ότι μέχρι τη 16η Ιουλίου 2010 τα βιοαποδομήσιμα αστικά απόβλητα που προορίζονται για ΧΥΤΑ πρέπει να μειωθούν στο 75% της συνολικής (κατά βάρος) ποσότητας των βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων, ενώ μέχρι τη 16η Ιουλίου 2013 πρέπει να μειωθούν στο 50% της συνολικής (κατά βάρος) ποσότητας των βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων που είχαν παραχθεί το 1995. Τέλος μέχρι το 2020 τα πρέπει να μειωθούν στο 35% της συνολικής (κατά βάρος) ποσότητας των βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων.

Μαρία Μπαλούρδου

 

 

 

 

 

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: