Πλαστικές σακούλες: μια τεράστια απειλή για το περιβάλλον.

plastic-bags-jj-0011

Είναι πολύχρωμες, κυκλοφορούν με πολλά ονόματα, σε ποικιλία σχεδίων και μεγεθών και βρίσκονται σε κάθε συρτάρι, ντουλάπι και αποθηκευτικό χώρο του σπιτιού μας. Οι πλαστικές σακούλες, δεν έχουν κατακλύσει μόνο την καθημερινότητα του σύγχρονου ανθρώπου, αλλά και κάθε γωνιά του πλανήτη μας. Η μαζική παραγωγή και χρήση τους, καθώς και η αλόγιστη διάθεση τους στο περιβάλλον έχουν διασκορπίσει τις πλαστικές σακούλες ακόμα και στα πιο παρθένα και απάτητα σημεία της Γης. Η μεγάλη εξάπλωση τους σε συνδυασμό με τη μακροζωία τους (μια πλαστική σακούλα αποσυντίθεται μετά από χίλια χρόνια!), τις καθιστά μια από τις σοβαρότερες περιβαλλοντικές απειλές, αφού τα παράγωγα πετρελαίου που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή τους δηλητηριάζουν τα ποτάμια, τους ωκεανούς, το έδαφος και την διατροφική αλυσίδα όλου του ζωικού βασιλείου, συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου.

Σήμερα πληθαίνουν οι φωνές που λένε όχι στην πλαστική σακούλα. Αρκετές είναι οι χώρες που έχουν νομοθετικά καταργήσει τη διάθεση πλαστικής σακούλας στα καταστήματα , μεταξύ αυτών η Αυστραλία, η Ιρλανδία, το Μπαγκλαντές, η Ρουάντα, η Ταιβάν και η Κίνα. Στην προσπάθεια τους να περιορίσουν την εξάρτηση τους από το πετρέλαιο, τη συρρίκνωση των χωματερών και την προστασία του περιβάλλοντος τα κράτη αυτά προωθούν εναλλακτικές λύσεις για τους καταναλωτές θέτοντας τις πλαστικές σακούλες στην παρανομία. Με ιδανική την χρήση των πάνινων τσαντών, προτείνεται επίσης η χρήση των βιοδιασπώμενων και των χάρτινων σακουλών.

Πλαστικός κόσμος

Σύμφωνα με το Γραφείο Περιβαλλοντικής Προστασίας του ΟΗΕ καταναλώνονται ετησίως 500 δις με ένα τρις πλαστικών τσαντών παγκοσμίως. Από αυτές μόνο το 1 τοις εκατό ανακυκλώνεται κι αυτό κυρίως γιατί η ανακύκλωση τους κοστίζει πολύ περισσότερο από την παραγωγή τους. Όπως αναφέρει ο Jared Blumenfeld, διευθυντής του τμήματος περιβάλλοντος του Σαν Φρανσίσκο, που το 2007 έγινε η πρώτη αμερικανική Πολιτεία που απαγόρευσε τη χρήση τους, «το κόστος επεξεργασίας και ανακύκλωσης ενός τόνου πλαστικών σακουλών κοστίζει 4000€, τη στιγμή που η πώληση τους στο εμπόριο θα κοστίσει μόλις 32€».

Οι πλαστικές σακούλες που χωρίς δεύτερη σκέψη πετάμε στα σκουπίδια συχνά διοχετεύονται στις θάλασσες μέσω των αποχετεύσεων και των υπονόμων. Επίσης, παλαιότερη έρευνα της Αμερικανικής Ακαδημίας Επιστημών αποκάλυψε ότι μερικές δεκαετίες πριν, το 1975, διοχετεύθηκαν στους ωκεανούς πάνω από 8 εκ. λίβρες πλαστικού σε διάστημα ενός έτους ώστε να μην υπερχειλίσουν οι χωματερές.

Ο επόμενος σταθμός της ανεξέλεγκτης πορείας των πλαστικών τσαντών είναι η διατροφική αλυσίδα. Κάθε χρόνο πνίγουν χιλιάδες απροστάτευτα θαλάσσια θηλαστικά, ψάρια, χελώνες και πουλιά που άθελα τους τις τρώνε νομίζοντας ότι πρόκειται για τροφή. Όταν το ζώο πεθαίνει και αποσυντίθεται, τότε η πλαστική σακούλα είναι και πάλι ελεύθερη να επαναλάβει τον κύκλο θανάτου της.

Επιπλέον, με το πέρασμα του χρόνου οι σακούλες πολυμερίζονται σε πιο δηλητηριώδη πετροχημικά που με τη σειρά τους μολύνουν το έδαφος και το νερό του πλανήτη.

Μια για κάθε προϊόν

Στις μέρες μας όταν πηγαίνουμε για ψώνια στο σουπερ μάρκετ οι ταμίες θέλοντας να μας βοηθήσουν, είναι πολύ ανοιχτοχέρες με τις πλαστικές σακούλες. Βάζουν σε άλλη σακούλα το απορρυπαντικό για τα πιάτα και σε άλλη το αφρόλουτρο. Ποτέ δε μπαίνουν πάνω από δύο προϊόντα στην ίδια τσάντα και στο τέλος καταλήγουμε σπίτι με πέντε προϊόντα και έξι τσάντες, αφού παίρνουμε και μια εφεδρική μήπως μας σπάσει κάποια από το βάρος. Ακόμα και στο φαρμακείο για ένα κουτάκι ασπιρίνες, ο φαρμακοποιός μας “φορτώνει” με μια πλαστική σακούλα όπου αναγράφεται φαρδύ πλατύ το όνομα της επιχείρησης χωρίς καν να μας ρωτήσει αν τη χρειαζόμαστε. Και φυσικά, αν τύχει να επιστρέψουμε την σακούλα λέγοντας πως δεν είναι ανάγκη, μας κοιτούν αποσβολωμένοι.

Η αλήθεια είναι ότι η πλαστική σακούλα αφενός δεν κοστίζει στα καταστήματα σχεδόν τίποτα. Αφετέρου η χρήση τους είναι πλέον κατεστημένη, οπότε οι καταστηματάρχες και οι πωλητές θεωρούν αυτονόητο το να σας την παρέχουν. Ωστόσο, πολλές είναι οι επιχειρήσεις, κυρίως αλυσίδες σούπερ μάρκετ που χρεώνουν τη σακούλα σε μια προσπάθεια αποθάρρυνσης των καταναλωτών από τη χρήση της. Επίσης, σε πολλά σούπερ μάρκετ, και όχι μόνο, πωλούνται όμορφες και πρακτικές πάνινες τσάντες, οι λεγόμενες shopper bags, ώστε να κάνετε τα ψώνια σας αποφεύγοντας τις άκομψες πλαστικές σακούλες.

Πείτε ναι στην υφασμάτινη τσάντα

Μπορεί, λοιπόν το κόστος των πλαστικών να φαίνεται μηδενικό για τον καταναλωτή, παρόλα αυτά δεν είναι, αφού το περιβάλλον καλείται να πληρώσει τα σπασμένα και κατά συνέπεια όλοι εμείς. Το μόνο που χρειάζεται είναι η εκπαίδευση του κόσμου ώστε να “αποτοξινωθεί” από την βλαβερή συνήθεια της χρήσης της πλαστικής τσάντας και να εξοικειωθεί με εναλλακτικές μορφές για τη μεταφορά των αγορών μας σε συνδυασμό με τη σωστή και εντατική ανακύκλωση υλικών.

Έχει υπολογιστεί ότι χρησιμοποιώντας υφασμάτινη τσάντα για τα ψώνια εξοικονομούμε κατά μέσω όρο 6 πλαστικές σακούλες την εβδομάδα, 24 το μήνα, 288 το χρόνο και 22.176 καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Επίσης, αν ένας στους πέντε αμερικανούς εφάρμοζε τα παραπάνω τότε η στη Γη θα κυκλοφορούσαν ένα τρις τριακόσια τριάντα δις πεντακόσια εξήντα εκατομμύρια (1.330.560.000.000) λιγότερες πλαστικές σακούλες κατά τη διάρκεια ενός ανθρώπινου κύκλου ζωής.

Λίγο πριν την Ανταρκτική

Κάνοντας την παρθενική τους εμφάνιση κατά τη δεκαετία του ’70 οι πλαστικές σακούλες έχουν μετατραπεί σε ένα άκρως επιτυχημένο προϊόν, μια και τέσσερις στις πέντε τσάντες που βγαίνουν από τα σούπερ μάρκετ είναι πλαστικές. Η μεγάλη επιτυχία τους, όμως οδήγησε στη δραματική αύξηση από τα απομεινάρια τους που πλέουν σε ωκεανούς σκορπώντας το θάνατο στην άγρια φύση. Όπως επισημαίνει ο  David Barnes, θαλάσσιος επιστήμων ο οποίος συμμετέχει στη βρετανική έρευνα για την Ανταρκτική του πανεπιστημίου του Cambridge, «κατά τα τέλη της δεκαετίας του ’80 με αρχές αυτής του ’90 αρχίσαμε να συναντάμε τις πλαστικές σακούλες σχεδόν παντού. Από το Spitsbergen 78° βόρεια στον Αρκτικό Ωκεανό μέχρι τα Falklands 51° νότια του Ατλαντικού Ωκεανού. Αλλά στοιχηματίζω ότι είναι θέμα χρόνου η “αποβίβαση” τους μέχρι την Ανταρκτική».

 

Μαρία  Μπαλούρδου

 

 

 

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: