«ΤΟ ΒΑΖΟ ΜΕ ΤΑ ΔΩΔΕΚΑ ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΑ» ΤΟΥ VINCENT VAN GOGH

 

 

 

 

sunflower-mesa

Αύγουστος ο τελευταίος μήνας του καλοκαιριού και επειδή δεν υπάρχει πιο καλοκαιρινό λουλούδι από τον ηλίανθο το λουλούδι του ήλιου ας ρίξουμε μια ματιά σε έναν από τους ακριβότερους πίνακες  του κόσμου με θέμα τα ηλιοτρόπια.

Ένα μοναδικό έργο με βάση το κίτρινο το χρώμα της ευτυχίας  που φιλοτέχνησε ο Van Gogh στην Άρλ της Γαλλίας.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ο ο Βαν Γκογκ τον Αύγουστο του 1888, σχεδίασε συνολικά τέσσερις πίνακες με  ηλιοτρόπια, όταν τα μοντέλα που είχε προσλάβει για να ζωγραφίσει κάτι ζωντανό, ακύρωσαν την προγραμματισμένη πόζα τους, λόγο της ζέστης.

Δύο εξ αυτών, συγκαταλέγονται στους πιο αγαπημένους, διαδεδομένους και ανεκτίμητους πίνακες ζωγραφικής στον κόσμο και φιλοξενούνται στην πινακοθήκη του Μονάχου και την Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου.

Οι άλλοι δύο χάθηκαν. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο ένας είχε καταστραφεί κατά τη διάρκεια αμερικανικής επιδρομής στην Ιαπωνία κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ ο άλλος «εξαφανίστηκε» σε χέρια ιδιώτη μετά την έκεθεσή του στο Οχάιο το 1948.

Σύμφωνα με τον Guardian, ο ειδικός στη ζωγραφική του Βαν Γκογκ, Μάρτιν Μπέιλι, εντόπισε ένα άγνωστο τύπωμα του έργου «Έξι Ηλιοτρόπια» του 1920 -του έργου που καταστράφηκε- και έτσι για πρώτη φορά μετά τον Πόλεμο μπορεί να δει κανείς την πραγματική του λαμπρότητα, τα ζωηρά χρώματά του και το πραγματικό πλαίσιο που ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε για να συμπληρώσει τα χρώματα του θέματός του.

Ο Μπέιλι εντόπισε και τον «χαμένο» πίνακα, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την πορεία που ακολούθησε από χέρι σε χέρι ιδιωτών μετά την πόλεμο για να πουληθεί τη δεκαετία του ’90 σε έναν «πολύ διακριτικό, ιδιώτη συλλέκτη».

 

Η σχέση του με τη φύση ήτανε σαφώς ερωτική:  «Δε πρέπει ν’ ακούμε τόσο τη γλώσσα της ζωγραφικής όσο τη γλώσσα της φύσης.  Υπάρχουν απέραντα καλαμποκοχώραφα κάτω από μουντούς ουρανούς κι εγώ δε δίστασα ν’ απεικονίσω αυτή τη μελαγχολία και την απόλυτη μοναξιά

 

Η ιστορία του έργου μας διηγείται ότι το έργο αυτό γεννήθηκε μία μέρα που τα μοντέλα του καλλιτέχνη δεν πήγαν για λόγους ζέστης  και ο δημιουργός έκοψε τα ηλιοτρόπια και τα έβαλε σε ένα βάζο μεταφέροντας την αίσθηση της φρεσκάδας και της αέρινης κίνησής τους με τις δονήσεις των χρωμάτων του στην αιωνιότητα.  Όταν ο Van Gogh απεικονίζει τα λουλούδια αυτά σαν κλειστές ή μαδημένες μπάλες, τον απασχολεί έντονα το κίτρινο που το χρησιμοποιεί εξαντλώντας τις δυνατότητές του.

Τεχνική της εικόνας

  • Λάδι σε μουσαμά.
  • Την περίοδο αυτή, επινοεί και μία ιδιαίτερη τεχνική των στροβιλισμάτων με το πινέλο ενώ στους πίνακές του κυριαρχούν έντονα χρώματα, όπως κίτρινο, πράσινο και μπλε, με χαρακτηριστικά δείγματα τα έργα Έναστρος ουρανός και μία σειρά πινάκων που απεικονίζουν ηλιοτρόπια.
  • Επηρεάζεται σημαντικά από το κίνημα του ιμπρεσιονισμού και ειδικότερα σε ότι αφορά τη χρήση του χρώματος. Ο ίδιος ο βαν Γκογκ κατατάσσεται περισσότερο στους μετα-ιμπρεσιονιστές ζωγράφους. Χρησιμοποίησε συχνά τεχνικές των ιμπρεσιονιστών αλλά διαμόρφωσε παράλληλα και ένα προσωπικό ύφος, το οποίο διακρίνεται από την χρήση συμπληρωματικών χρωμάτων που οι ιμπρεσιονιστές αποφεύγουν.

 

 

Τεχνοτροπία του πίνακα

 

Παρά το γεγονός αυτό, ο βαν Γκογκ προλαβαίνει να έρθει σε επαφή με την ιαπωνική τέχνη από την οποία και δανείζεται στοιχεία ή πολλές φορές μιμείται την τεχνοτροπία της.

Τελικά η τέχνη του Van Gogh μιμείται την ζωή.

Τα «Ηλιοτρόπια» αρχίζουν από κίτρινα να γίνονται καφέ με το πέρασμα του χρόνου. Και αυτό γιατί φαίνεται πως ο Van Gogh κατά καιρούς είχε αναμείξει την κίτρινη μπογιά του με λευκή σκόνη, ώστε να ζωντανέψει το χρώμα. Δυστυχώς όμως, επειδή η λευκή σκόνη είχε βάση το θειικό άλας, η τεχνική αυτή έχει αντίθετα αποτελέσματα με το πέρασμα του χρόνου.

Σύμφωνα με την Guardian, «Οι ερευνητές ανακάλυψαν πως το φως του ήλιου δημιουργεί μια χημική αντίδραση που μετατρέπει το κίτρινο σε καφέ. Το ηλιακό φως οξειδώνει το λάδι στον πίνακα με αποτέλεσμα να απελευθερώνονται ηλεκτρόνια. Αυτά με την σειρά τους αφομοιώνονται από την κίτρινη χρωστική ουσία και δημιουργούν ένα πράσινο χρώμα. Η μίξη της πράσινης μπογιάς με το οξειδωμένο λάδι παράγει ένα καφέ σοκολατί χρώμα.

Η έρευνα, με επικεφαλής των Koen Janssens, διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας και τα αποτελέσματά της δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Analytical Chemistry».

Κάτι που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι στους πίνακες της διάσημης σειράς Ηλιοτρόπια του Βαν Γκογκ, πολλά από τα λουλούδια έχουν ασυνήθιστα πολλά πέταλα και σχεδόν καθόλου ηλιόσπορους. Γενετική ανάλυση αποκαλύπτει τώρα ότι ο ζωγράφος δεν άλλαξε τα λουλούδια «καλλιτεχνική αδεία», αλλά απαθανάτισε τα αποτελέσματα μιας άγνωστης ως σήμερα μετάλλαξης.

 

Κοκκίνου Ανθή

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: