Αρχαία αγορά (forum) της Αθήνας

Κέντρο της δημόσιας ζωής στις αρχαίες πόλεις είναι η αγορά ή το forum, μια ανοιχτή πλατεία, η οποία ιδιαίτερα στους πρώιμους χρόνους είχε πολλές χρήσεις. Εξυπηρετούσε τις λαϊκές συγκεντρώσεις, τις θρησκευτικές γιορτές και τους αγώνες, την εκδίκαση υποθέσεων και το εμπόριο. Στις πόλεις με ορθογώνιο πολεοδομικό σχέδιο εξαιρούνταν από την αρχή κάποια ελεύθερη έκταση για την αγορά. Η αρχιτεκτονική ολοκλήρωσή της ακολουθούσε συνήθως πολύ αργότερα. Σε πόλεις που χτίζονταν βάσει σχεδιασμού, όπως η Μίλητος και η Πριήνη, οι αγορές διαμορφώνονταν συχνά ως πολύ κλειστές ορθογώνιες πλατείες, οι οποίες εξαιτίας της συχνότερης εμφάνισης τους στην Ιωνία ονομάζονται «ιωνικές αγορές». Η αγορά μιας πόλης που αναπτύχθηκε σταδιακά, έχει ερευνηθεί με το καλύτερο τρόπο στην Αθήνα.

Η Αγορά της Αθήνας ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. αντικαθιστώντας μια παλαιότερη αγορά και συνέχισε να εμπλουτίζεται με κτίρια έως τους αυτοκρατορικούς χρόνους. Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα του δημόσιου βίου οδήγησε σύντομα στο περιορισμό των χρήσεων της Αγοράς, έτσι ώστε σημαντικές λειτουργίες που ως τότε διεκπεραιώνονταν εκεί μεταφέρθηκαν σε άλλους χώρους. Για τις όλο και πιο απαιτητικές σκηνικές παραστάσεις τον 5ο αι. π.Χ. κτίστηκε στα νότια της Ακρόπολης το θέατρο του Διονύσου και λίγο αργότερα διαμορφώθηκε ένας νέος χώρος για την εκκλησία του Δήμου στο λόφο της Πνύκας. Επιπλέον, στα τέλη του 4ου αι. π.Χ. κτίστηκε στα ανατολικά της πόλης ένα Στάδιο για τους αθλητικούς αγώνες.

Έτσι, η Αγορά εξελίχθηκε στο κατεξοχήν δημόσιο και πολιτικό κέντρο της πόλης. Περιελάμβανε δημόσια κτίρια που εξυπηρετούσε τους φορείς της πολιτικής εξουσίας ( το Βουλευτήριο, τη Θόλο, το Νομισματοκοπείο), δικαστήρια και κυρίως μεγάλες στοές όπως τη Βασίλειο Στοά (6ος αι. π.Χ.), την Ποικίλη Στοά, τη Στοά του Ελευθερίου Διός και τη Νότια Στοά (5ος αι. π.Χ.), τη Μέση Στοά και τη Στοά του Αττάλου (ελληνιστικής εποχής). Οι στοές αυτές με τις μακρές κιονοστοιχίες τους προσέδιδαν στην πλατεία την οπτική εντύπωση ενός περίκλειστου σκηνικού πλαισίου, εντύπωση που από το 4ο αι. π.Χ. γίνεται βασικός στόχος της αρχιτεκτονικής.  Ανάλογη, μόνο κάπως μεταγενέστερη, ήταν η εξέλιξη του forum στη Ρώμη.

ΚΟΥΤΑΛΕΛΛΗ ΜΑΡΙΑ

 

https://www.dailytvradio.gr

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: