Αρχαιολογικά ευρήματα της Δήλου

Η Δήλος, μια βραχονησίδα, ήταν Ιερό νησί, επειδή γεννήθηκε ο Απόλλωνας και η Άρτεμις δυο από τους πιο σημαντικούς θεούς του Ελληνικού πανθέου.
Βρίσκεται στην καρδιά του Αιγαίου, στο κέντρο των Κυκλάδων, που σχηματίζουν ένα κύκλο γύρω της, που ο Καλλίμαχος (3ος αιώνας π.Χ.) ονομάζει “εστία των νήσων”.
Οι παλαιότεροι κάτοικοι (πιθανών οι Κάρες) έκτισαν γύρω στο 2.500 π.Χ. ελλειψοειδής καλύβες στην κορυφή του Κύνθου όπου μπορούσαν εύκολα να ελέγχουν την κοιλάδα και τη θάλασσα. Η Δήλος, μολονότι είναι από τα μικρότερα νησιά του Αιγαίου, ήταν στην αρχαιότητα το διασημότερο και το ιερότερο από όλα τα νησιά, επειδή, σύμφωνα με το μύθο, εκεί γεννήθηκε ο Απόλλωνας-Ήλιος, θεός του ημερήσιου φωτός, και η Άρτεμις-Σελήνη, θεά του νυχτερινού φωτός. Δηλαδή εκεί γεννήθηκε το φως, που για τους Έλληνες ήταν πάντα το πολυτιμότερο αγαθό.
Πάνω σε ένα άνδηρο, που γειτνιάζει άμεσα με τη θάλασσα, βρίσκεται το ιερό τέμενος, το αρχαιότερο λατρευτικό κέντρο του νησιού, το οποίο ήταν συνδεδεμένο με προελληνικά κτίσματα που σήμερα έχουν χαθεί. Στον χώρο αυτό αποκαλύφθηκαν λείψανα του μυκηναϊκού μεγάρου του τοπικού ηγεμόνα καθώς και ένα στενόμακρο λατρευτικό κτίριο (της Αρτέμιδος;), ενώ ένας μικρότερος ναός Γ ήταν αφιερωμένος ίσως ήδη από τους μυκηναϊκούς χρόνους στον Απόλλωνα. Από τον 8ο έως τον 6ο αι. π.Χ. το τέμενος επεκτάθηκε, λαμβάνοντας βαθμιαία στοιχεία που του προσέδωσαν μία πιο ανατολικο-ιωνική όψη. Τον 7ο αι. την θέση του παλαιότερου μυκηναϊκού λατρευτικού κτίσματος κατέλαβε ένας ναός, που αφιερώθηκε στην Αρτέμιδα, στου οποίου την πρόσοψη προστέθηκε μία στοά.
Ο πρώτος ναός του Απόλλωνος των ιστορικών χρόνων, επιβλητικός παρά το μικρό ακόμη μέγεθός του, χτίστηκε μεταξύ των ετών 530-510 π.Χ. Ήταν απλός, δωρικού ρυθμού περίπτερος «εν παραστάσι» ναός από ντόπιο δηλιακό πωρόλιθο. Στο α΄ ήμισυ του 6ου αι. π.Χ. οι γλύπτες Τεκταίος και Αγγελίων φιλοτέχνησαν ένα μεγάλων διαστάσεων (ύψους 4-5 μ. περίπου) λατρευτικό άγαλμα του Απόλλωνος, από ξύλινο πυρήνα με επένδυση χρυσού ελάσματος. Το άγαλμα πιθανόν είναι να στεγαζόταν εντός του ναού, που δεν αποκλείεται να κατασκευάσθηκε γι’ αυτό το λόγο.
Η Δήλος, λοιπόν, έγινε από τον 5ο αιώνα π.Χ. και μετά, μέχρι την παρακμή της, στις αρχές του 1ου αιώνα π.Χ., το σημαντικότερο λιμάνι του Αιγαίου, αφού βρισκόταν στη μέση των εμπορικών θαλάσσιων δρόμων Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Πλούσιοι έμποροι, τραπεζίτες, επιχειρηματίες και εφοπλιστές άρχισαν να καταφθάνουν από όλα τα σημεία της Μεσογείου: Ελλάδα, Ιταλία, Αίγυπτο, Κύπρο, Μέση Ανατολή, Μικρά Ασία, ιδίως δε μετά την ανακήρυξη της Δήλου σε ελευθέρα ζώνη. Εγκαταστάθηκαν μαζί με τις οικογένειές τους, ίδρυσαν επιχειρήσεις και έχτισαν πολυτελείς κατοικίες. Στο 2ο αιώνα π.Χ. η Δήλος έφτασε στο μέγιστο σημείο της ακμής της και η κοινωνία της ήταν πολυφυλετική και πολυπολιτισμική. Από τις πηγές γνωρίζουμε ότι το νησί είχε τότε 25.000, ή ίσως και 30.000 κατοίκους, αριθμός πολύ μεγάλος για ένα τόσο μικρό νησί.
Όλα τα σπίτια της Δήλου είναι του 2ου και των αρχών του 1ου αιώνα π.Χ. Όπως είναι φυσικό, υπήρχαν μεγάλα και μικρά σπίτια, σπίτια πατρικίων και σπίτια πληβείων, το ένα δίπλα στο άλλο χωρίς να ξεχωρίζουν. Αυτό όμως που τον κάνει έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, είναι το ότι είναι ο μοναδικός στην Ελλάδα όπου έχουν βρεθεί οι ιδιωτικές κατοικίες σε θαυμάσια κατάσταση. Σε αντίθεση με άλλες περιοχές στη Δήλο μας δίνουν σχεδόν μια πλήρη εικόνα της αρχιτεκτονικής, της εσωτερικής διαρρύθμισης, των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν, της διακόσμησης των τοίχων, της ύδρευσης, του αποχετευτικού συστήματος κλπ.
Επιπλέον κατά τις σύντομες σωστικές ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί στην Τέλενδο βρέθηκαν κυρίως αρχιτεκτονικά λείψανα διάφορων περιόδων που καταγράφουν σε πολύ αδρές γραμμές την ιστορία του νησιού. Ο χώρος που σήμερα είναι χτισμένος ο οικισμός κατοικήθηκε κατά την Ύστερη Ελληνιστική περίοδο, επεκτάθηκε κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο και έφτασε στο απόγειό του τα Παλαιοχριστιανικά χρόνια. Λείψανα από οχυρώσεις ιστορικών χρόνων εντοπίστηκαν στα βόρεια, καθώς και θέατρο λαξευμένο σε βράχο, το οποίο αποτελεί και το σημαντικότερο από τα παλαιοχριστιανικά μνημεία. Επίσης, στη θέση που βρίσκεται ο σημερινός οικισμός, υπάρχουν ερείπια Ρωμαϊκών και Βυζαντινών χρόνων. Ανάμεσα στον 5ο και 7ο αι. μ. Χ. η Δήλος παρουσιάζει άνθιση και από εκείνη την περίοδο έχουν βρεθεί λείψανα τριών συγκροτημάτων θερμών Παλαιοχριστιανικής περιόδου, λείψανα παλαιοχριστιανικού οικισμού, καθώς και αρχιτεκτονικά λείψανα τριών τρίκλιτων παλαιοχριστιανικών βασιλικών.

ΚΟΥΤΑΛΕΛΛΗ ΜΑΡΙΑ

 

https://www.dailytvradio.gr

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο: